Vụ đòi lại đất của đồng bào giáo sứ Thái Hà đang ở thế giằng co, chính quyền cộng sản Việt Nam đang biểu hiện lúng túng, chưa tìm ra đường dẫn thoát hiểm. Nguyên nhân dẫn đến hàng loạt các vụ khiếu kiện, tranh chấp, đòi lại đất đai của nhân dân nói chung, đồng bào công giáo nói riêng, chính là ngay từ khi mới giành được chính quyền, đảng cộng sản Việt Nam đã xác lập chế độ công hữu mà thực chất là thâu tóm quyền lực về tay đảng cộng sản quyền sở hữu đất đai. Chính đất đai là “công thổ quốc gia”, do nhà nước thống nhất quản lý nên nhà nước có quyền thu hồi bất cứ nơi nào khi nhà nước muốn.

Tôn giáo luôn là vấn đề nhức nhối đối với các đảng cộng sản trên thế giới nói chung, đảng cộng sản Việt Nam nói riêng. Để hạn chế phát triển, nhà nước cộng sản đã tìm cách cắt giảm tối đa các điều kiện hoạt động của tôn giáo, mà điều dễ làm nhất là thu hồi đất đai của các cơ sở tôn giáo. Việc làm đó đã để lại cho “hậu duệ”cộng sản hôm nay một mớ bòng bong không tài nào gỡ nổi.

Trở lại vụ Thái Hà. Vụ việc Thái Hà đến nay không còn là của riêng Thái Hà đối với chính quyền cộng sản, mà nó đã là trở thành tâm điểm gây sự chú ý của cả thế giới. Trả lại đất thì không thể, bởi vì nhà nước cộng sản đã tịch thu quá nhiều đất đai của đồng bào Công giáo, Phật giáo… Đất tich thu đã được sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau, chuyển đổi, sang tay nhiều đối tượng khác nhau. Trả lại nó sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm cho chính quyền cộng sản; mặt khác giá trị đất đến ngày nay là rất lớn, không thể để tuột khỏi tay món hời lớn như vậy được.

Cũng như ở tòa Khâm Sứ, nhà nước cộng sản mong muốn được Thái Hà chấp nhận đổi lấy khu đất khác trên cơ sở có đơn xin và làm đầy đủ các thủ tục theo quy định hiện hành. Được như vậy nhà nước cộng sản sẽ đạt được nhiều mục đích: xóa được điểm nóng ngay tại thủ đô đang ngày đêm nhức nhối cho đảng, nhà nước Việt Nam, củng cố được uy lực của nhà nước do đảng cộng sản lãnh đạo, đánh lừa được dư luận thế giới về sự quan tâm, tạo điều kiện của chính phủ Việt Nam đối với sự phát triển của tôn giáo. Quá trình triển khai sẽ không tránh khỏi những tranh chấp về quyền lợi của người dân khi họ phải hiến đất, lúc này chính quyền cộng sản với tư cách bề trên đứng ra phân giải. Đó là cách tốt nhất để dung hòa được tình hình hiện nay.

Các phương cách khác là: Ra sức lôi kéo, phân hóa trong cộng đồng đồng bào công giáo nói chung, đồng bào giáo phận Thái Hà nói riêng, nhằm công kích nhau, chia rẽ nội bộ; xử phạt năng tội đối với một số người được quy là “gây rối trật tự công cộng, phá hoại tài sản của nhà nước” để răn đe làm người khác khiếp sợ; tiến hành phong tỏa nhằm cô lập Thái Hà, hạn chế, gây khó khăn các điều kiện sinh hoạt trong khu vực; kéo dài thời gian làm cho việc tổ chức cầu nguyện khó duy trì, thừa cơ tiến hành các biện pháp ngăn chặn việc tổ chức cầu nguyện trở lại; tổ chức vận động quần chúng nhân dân, nhất là quần chúng trong khu vực lên tiếng bênh vực nhà nước và rất có thể tổ chức lực lượng gây gổ, hành hung với những người tập trung đến Thái Hà; tìm cách tạo dựng sự kiện để lấy cớ tiến hành đàn áp, dập tắt việc cầu nguyện, dựng hàng rào chắn rồi tổ chức lực lượng canh giữ; tiến hành giải tỏa, xúc tiến san ủi và dựng công trình như ở Tòa Khâm Sứ.

Phía Thái Hà tuyên bố không chấp nhận những điều kiện của chính quyền đưa ra, tiếp tục cầu nguyện trật tự để đòi công lý.

Trong lúc đang nước sôi lửa bỏng ở Thái Hà, chính quyền cộng sản Việt Nam đã bất ngờ tấn công san ủi đất Tòa Khâm Sứ. Có lẽ đây là dự án được triển khai nhanh nhất ở Việt Nam, cũng có thể nhất thế giới, bởi chỉ sau hơn chục tiếng đồng hồ đã được khởi công. Là dự án có một không hai khi khởi công, có mặt đầy đủ các lực lượng công an được vũ trang đầy đủ súng đạn, dùi cui, chó nghiệp vụ… để bảo vệ công trình; có một không hai, khi mà bắt đầu triển khai, lực lượng công an dày đặc chặn không cho bất cứ ai đi qua khu vực thi công; cũng có một không hai, bởi được cắm biển cấm quay phim, chụp ảnh, và đúng là có một không hai khi mà bắt đầu khởi công một phóng viên nước ngoài bị công an đánh đập, tước đồ nghề…

Đường đường chính chinh là một chính thể nhà nước, vậy mà có những động tác như trên, thì chính họ đã tự vô hiệu hóa tính quyền uy của một nhà nước, tạo dư luận về những khuất tất bên trong của sự việc, nó trái với những gì mà nhà nước cộng sản vừa mới tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng của đảng. Đó là cách làm không đàng hoàng, cách làm như một kẻ đi lấn chiếm đất công khi phát hiện thì sự việc đã rồi. Ai bày ra trò nhà nước đi đánh lén này cần xem xét động cơ của họ. Tưởng rằng làm thế là cao tay, nhưng họ đã nhầm, sự kiện này sẽ còn lưu giữ mãi mãi cho thế hệ muôn đời sau, ngay cả bây giờ và mãi về sau người dân luôn có con mắt nhận xét khách quan, công bằng.

Xét cho cùng thì chính đảng cộng sản Việt Nam mới là người mất mát lớn nhất qua vụ việc này bởi họ có những người tham mưu, người tổ chức thực hiện có tầm nhin thiển cận, tầm nhìn của một kẻ côn đồ không hơn không kém, những kẻ đó góp phần làm suy yếu chính thể do đảng cộng sản cầm quyền. Các yếu tố như đảng thường quy chụp cho là:”các thế lực thù địch đang chống phá”, nếu thực tế có chăng nữa thì chính nó cũng không thể có được sức mạnh như một số quân sư quạt mo của đảng đang tung hoành phá hoại đất nước, đó là tham nhũng, đó là lộng hành, đó là quan liêu, hách dịch, đó là cách thức tổ chức thực hiện làm cho dân phẫn nộ… Những vấn nạn đó nó mới là hiểm họa cho chế độ hiện hành.

Đối đầu với tôn giáo là việc làm khờ dại, dùng bạo lực trấn áp tôn giáo là việc làm ngu xuẩn, những người có đạo họ sẵn sàng tử vì đạo. Phương sách tốt nhất là đối thoại, cùng thiện chí, trên cơ sở tôn trọng sự thật, tôn trọng công lý là con đường duy nhất hiện nay. Chúng ta tin tưởng rằng đồng bào công giáo luôn sáng suốt lựa chọn cho mình phương thức đấu tranh thích hợp để bảo vệ chân lý.

Ngày 21-9-2008
Vi Đức Hồi