Nguyễn Văn Hải

Bản án đã được Hội đồng xử án tuyên bố ngày 15/10/2008 với bị cáo Phạm Xuân Quắc là cảnh cáo, bị cáo Nguyễn Văn Hải là hai năm cải tạo không giam giữ, bị cáo Đinh Văn Huynh là một năm tù và Nguyễn Việt Chiến là hai năm tù giam.

Nguyễn Việt Chiến

Bản án đã gây nhiều tranh cãi xung quanh câu hỏi là: những người này có thật sự có tội hay không?

Tại phiên toà chỉ có mình nhà báo Nguyễn Văn Hải là “thừa nhận” có tội nhưng không cố tình, còn lại ba người kia đã kiên quyết phủ nhận mọi cáo buộc của Toà án. Ông Phạm Xuân Quắc cho rằng mình “vô tội”, ông Đinh Văn Huynh cho rằng “bị oan”, còn nhà báo Nguyễn Việt Chiến khẳng định rằng tất cả các bài báo ông viết không hề phân tích, bình luận thêm, và ông vẫn tin rằng đó là những thông tin có độ tin cậy cao, được phối kiểm từ nhiều nguồn chặt chẽ, có ghi âm lưu trữ chứ bị cáo không hề bịa ra tại thời điểm đưa tin.

Dư luận đánh giá vụ việc này như thế nào?

Hầu hết dư luận đều bất bình và phản đối việc bắt giữ, kết án những người này vì cho rằng họ là những người chống tham nhũng mạnh mẽ nhất. Mà tham nhũng tại Việt Nam thì được tất cả các vị lãnh đạo đảng to nhất khẳng định là “quốc nạn” và lúc nào cũng kêu gọi chống tham nhũng. Hành động bỏ tù những người phanh phui và tham gia việc chống tham nhũng đã đi ngược lại những lời hứa hẹn chống tham nhũng, khiến không những nhân dân Việt Nam mà còn cả cộng đồng quốc tế nghi ngờ quyết tâm chống tham nhũng của chính quyền Việt Nam. Nhiều quốc gia và các tổ chức nhân quyền đã kêu gọi trả tự do cho những nhà báo chống tham nhũng này.

Một phần nhỏ dư luận thì cho rằng những người vừa bị kết án này hoặc là “công cụ” hoặc là “tòng phạm” trong việc đấu đá, tiêu diệt, tranh giành lẫn nhau trong nội bộ đảng cộng sản, cụ thể là giữa phe ông Nguyễn Tấn Dũng và phe ông Nông Đức Mạnh. Nhưng dù động cơ “chống tham nhũng” có xuất phát từ đâu đi nữa thì những người này vẫn được ủng hộ, bởi vì dù vô tình hay cố tình thì họ cũng đã “đứng” về phía nhân dân, chống lại bọn tham nhũng, bọn “cướp ngày”, bọn “cướp cổ cồn”…

Bà luật sư Phạm Bá Thành, cựu chủ nhiệm ủy ban pháp luật Quốc hội đã từng nói một câu nổi tiếng là “Việt Nam có cả một rừng luật nhưng chỉ dùng một thứ luật duy nhất là luật…rừng”. Câu nói này có lẽ đúng trong vụ xử hai nhà báo và hai sĩ quan công an cao cấp ngày hôm nay.

Vụ tham nhũng nghiêm trọng nhất, lớn nhất Việt Nam trong năm 2006, vụ PMU-18, liên quan đến nhiều vị tai to mặt lớn trong chính phủ đã “chìm xuồng” lặng lẽ. Bị can chính trong vụ này là viên chức chính phủ cao cấp, cựu Thứ trưởng Bộ giao thông vận tải Nguyễn Việt Tiến. Nhân vật này đã được trả tự do sau hai năm giam giữ sau khi Viện Kiểm Sát Tối Cao tuyên bố là ông vô tội, sau đó đã được phục hồi đảng và công tác; nhưng chẳng bao lâu lại bất ngờ bị Ban bí thư trung ương đảng khai trừ và tước bỏ mọi chức vụ trong đảng. Theo dư luận thì ông Nguyễn Việt Tiến đã thoát khỏi vụ PMU-18 nhưng lại bị “dính chưởng” trở lại là do liên quan đến vụ ăn hối lộ ở dự án đường cao tốc Đông Tây tại TP HCM được vay từ vốn ODA của Nhật.

Dư luận ai cũng biết là con gái và con rể của ông Nông Đức Mạnh là nhân viên dưới quyền của ông Nguyễn Việt Tiến, rõ ràng cái ô dù che chở cho Nguyễn Việt Tiến nếu có thì không ai khác ngoài Nông Đức Mạnh. Ông Phạm Xuân Quắc và Đinh Văn Huynh thì lại bắt giam Nguyễn Việt Tiến do sự chỉ đạo của chính phủ và sự bật đèn xanh của Nguyễn Tấn Dũng (khi nhận chức ông Nguyễn Tấn Dũng hứa hẹn là sẽ mạnh tay chống tham nhũng). Nhờ thế lực của Nông Đức Mạnh vẫn mạnh nên Nguyễn Việt Tiến mới ra tù và kết quả hôm nay là chuyện “tính sổ” với những “kẻ thù” đã dám “vuốt râu hùm”. Chính ông Phạm Xuân Quắc cũng đã ý thức điều đó qua những câu nói trước đây như “Vụ PMU-18 này là trận đánh lớn nhất trong cuộc đời tôi”, hay “Nếu không sắp về hưu thì tôi không dám làm vụ này”, và điều ông lo lắng đã xảy ra, dù ông đã về hưu thì cũng không thoát được sự “trừng phạt” của mấy “ông trời con”.

Dù rằng không ưu gì công an nhưng có lẽ nhiều người đã cảm thông, bùi ngùi khi nhìn thấy cảnh ông Tướng công an, người hùng một thời với mái tóc bạc trắng đứng trước vành móng ngựa như một kẻ tội đồ.

Dư luận vẫn là dư luận, dư luận có thể đúng cũng có thể sai. Nhưng dưới chế độ độc tài và toàn trị như đảng cộng sản Việt Nam thì mọi chuyện khó tin nhất vẫn có thể làm người ta tin. Bởi lẽ dưới chế độ chuyên chính vô sản thì mọi chuyện đều được dàn xếp và mặc cả trong bóng tối, đằng sau hậu trường. Người dân thật sự không thể biết được chuyện gì đang xảy ra trên quê hương mình. Ai có tội, ai vô tội, ai là anh hùng hay phạm nhân, sự thật không bao giờ được công bố, vàng thau lẫn lộn. Tất cả chỉ là sự sắp đặt của một số người nhân danh tổ quốc và đứng trên mọi pháp luật.
Điều khiến cho những người có lương tri thấy phẫn nộ là sự thiếu minh bạch và công khai dưới các chế độ độc tài. Cũng có thể là những người này có tội thật sự, thế nhưng dù thế nào đi nữa thì họ cũng cần được xét xử một cách công bằng bởi một toà án hoàn toàn độc lập, chứ không thể chịu các bản án đã được sắp xếp trước như nhiều vụ án mang tính “nhạy cảm” khác.

Phần phản biện của các luật sư bào chữa cũng như chính nhà báo Nguyễn Việt Chiến trước toà đã chứng minh rằng tội của họ nếu có thì cũng chỉ bị xử theo luật báo chí, cả thế giới đều xử như vậy. Khi nhà báo vu khống hay nói sai sự thật thì họ phải xin lỗi, đính chính trên báo và nếu người bị hại không hài lòng thì họ phải đứng đơn kiện các nhà báo ra toà. Trong vụ này không ai đứng lên kiện các nhà báo, kể cả ông Nguyễn Việt Tiến. Nếu Toà cho rằng các nhà báo “xâm phạm lợi ích nhà nước, tổ chức và công dân” thì lý lẽ này cũng không ổn vì các nhà báo hoàn toàn đứng về phía “lợi ích của (đa số) công dân”.

Tuy nhiên bài học đau đớn nhất của giới báo chí trong vụ án này là “thân phận” bọt bèo của họ dưới chế độ toàn trị. Cũng một việc làm nhưng họ vừa có thể trở thành anh hùng cũng vừa có thể trở thành tội nhân. Thân phận họ, tiếng nói của họ là lương tri, là tiếng nói của thành phần tinh hoa xã hội cũng phải chịu một thân phận “ruồi muỗi”, mỗi khi “trâu bò húc nhau”.

Tuy nhiên theo ý kiến của tôi thì bài học đắt giá nhất, quan trọng nhất, lớn nhất trong vụ án này là dành cho lực lượng công an Việt Nam, những người đang phục vụ chế độ cộng sản một cách mẫn cán và trung thành. Họ không hề biết và ý thức được rằng thân phận họ cũng như quả chanh, vắt hết nước là cho vào thùng rác. Họ cũng không nghĩ rằng “lưỡi gươm” có tên gọi là “pháp luật” (của cái gọi là “Nước CHXHCN Việt Nam”) luôn treo lơ lững trên đầu. Lưỡi gươm đó luôn sẵn sàng giáng xuống đầu họ bất cứ lúc nào, nhất là khi lưỡi gươm đó phục vụ cho các âm mưu, cho việc đấu đá thanh trừng lẫn nhau trong nội bộ đảng cộng sản. Công lao rực rỡ và một bề dày cống hiến như Tướng Quắc hay Thượng tá Huynh cũng không tránh khỏi lưỡi gươm oan nghiệt cho dù đã được đương kim Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng hậu thuẫn.

Tuy nhiên có một điều an ủi lớn lao đối với những người vừa bị tuyên án, là sự chia sẻ, đồng cảm của đa số người dân Việt Nam. Sự đồng tình, ủng hộ và ghi nhận của người dân mới là thước đo quan trọng nhất cho các hành vi của mỗi con người. Cũng như những người đấu tranh cho dân chủ bị chính quyền kết tội, bốn bị cáo ngày hôm nay không có gì phải xấu hổ hay day dứt, nhân dân luôn đứng về phía những người công chính.

Chỉ có một chế độ dân chủ thật sự, nơi mà sự nghiêm minh và tính minh bạch luôn được tôn trọng thì thân phận của con người mới được bảo vệ trước sự bất công và ngạo ngược. Cũng chỉ dưới chế độ dân chủ mới có “tam quyền phân lập”, ngành tư pháp và toà án được độc lập và không bị chi phối bởi các thế lực chính trị đen tối thì công hay tội của mỗi người mới được dư luận thừa nhận rộng rãi.

Việt Hoàng
(Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên)